Sản phẩm từ sữa có làm tăng hay giảm nguy cơ ung thư vú?

Ung thư vú vẫn là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới và là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư trong nhóm dân số này. Mỗi năm, hàng trăm nghìn phụ nữ tử vong vì căn bệnh này, khiến nó trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn. Trong số các yếu tố nguy cơ đã biết có tuổi tác, béo phì, hút thuốc, lối sống ít vận động, chế độ ăn giàu chất béo, tiêu thụ rượu bia, cũng như tiền sử gia đình hoặc đột biến gen. Tuy nhiên, gần một phần ba các trường hợp có thể được phòng ngừa bằng cách thay đổi những thói quen sống, trong đó có chế độ ăn uống.

Sữa và các sản phẩm từ sữa, được tiêu thụ rộng rãi, đang gây ra cuộc tranh luận khoa học về vai trò của chúng trong sự phát triển của ung thư vú. Một số nghiên cứu cho thấy chúng có thể thúc đẩy bệnh, trong khi những nghiên cứu khác lại chỉ ra tác dụng bảo vệ, thậm chí không có ảnh hưởng đáng kể. Những khác biệt này một phần được giải thích bởi sự đa dạng của các sản phẩm từ sữa, phương thức chế biến, giai đoạn cuộc đời mà chúng được tiêu thụ và loại khối u liên quan.

Sữa bò chứa các chất dinh dưỡng thiết yếu như protein, canxi và vitamin, nhưng cũng chứa hormone và các yếu tố tăng trưởng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ ung thư. Ví dụ, việc tiêu thụ nhiều sữa trong giai đoạn vị thành niên đã được liên kết với sự tăng nhẹ nguy cơ mắc bệnh, có thể do ảnh hưởng của hormone có trong sữa đối với sự phát triển của mô vú. Ngược lại, các sản phẩm từ sữa lên men như sữa chua hoặc kefir dường như làm giảm nguy cơ này. Sự giàu có của các vi khuẩn có lợi và hàm lượng thấp các yếu tố tăng trưởng như IGF-1 có thể giải thích tác dụng bảo vệ này. Phô mai, tùy loại, cho thấy kết quả trái ngược: một số loại phô mai cứng có thể làm tăng nguy cơ ở phụ nữ trước mãn kinh, trong khi những loại khác, như phô mai tươi, lại giảm nguy cơ sau mãn kinh.

Các cơ chế liên quan rất phức tạp. Sữa kích hoạt các con đường tín hiệu tế bào liên quan đến sự phát triển của khối u, đặc biệt là thông qua IGF-1, một loại protein kích thích sự tăng sinh của tế bào. Tuy nhiên, một số protein trong sữa, như alpha-casein, lại có thể làm chậm sự tiến triển của một số loại ung thư vú ác tính bằng cách tác động lên các con đường viêm và hạn chế hoạt động của các tế bào gốc ung thư. Ngoài ra, canxi và vitamin D có trong các sản phẩm từ sữa đóng vai trò trong việc điều hòa sự phân chia tế bào và có thể có tác dụng chống tăng sinh.

Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy kết quả khác nhau tùy thuộc vào dân số và thời kỳ tiêu thụ. Việc tiêu thụ sản phẩm từ sữa ở mức độ vừa phải, đặc biệt là các sản phẩm lên men, thường được liên kết với việc giảm nguy cơ, đặc biệt đối với các loại ung thư phụ thuộc hormone. Ngược lại, việc tiêu thụ quá nhiều sữa nguyên kem hoặc các sản phẩm giàu chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ, một phần do các hợp chất có khả năng gây ung thư như các chất gây rối loạn nội tiết hoặc vi nhựa.

Do đó, rất khó để đưa ra một khuyến nghị chung. Ảnh hưởng của các sản phẩm từ sữa đối với ung thư vú phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại sản phẩm, lượng tiêu thụ, độ tuổi và hồ sơ gen của mỗi người. Các nghiên cứu trong tương lai sẽ cần làm rõ hơn những mối liên hệ này để tinh chỉnh các lời khuyên về chế độ ăn uống, xem xét sự khác biệt cá nhân và các giai đoạn quan trọng của cuộc đời, như tuổi vị thành niên hoặc mãn kinh.

Sources du site

Source officielle de l’étude

DOI : https://doi.org/10.1007/s13668-026-00753-5

Titre : Breast Cancer in Relation to Dairy Product Consumption: A Review of Current Findings and Potential Mechanisms

Revue : Current Nutrition Reports

Éditeur : Springer Science and Business Media LLC

Auteurs : Dilara Nur Kaplan; Nevin Sanlier