{"id":15,"date":"2026-03-18T23:12:31","date_gmt":"2026-03-18T22:12:31","guid":{"rendered":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/2026\/03\/18\/covid-19-co-de-lai-dau-vet-lau-dai-trong-nao-bo\/"},"modified":"2026-03-18T23:14:59","modified_gmt":"2026-03-18T22:14:59","slug":"covid-19-co-de-lai-dau-vet-lau-dai-trong-nao-bo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/2026\/03\/18\/covid-19-co-de-lai-dau-vet-lau-dai-trong-nao-bo\/","title":{"rendered":"COVID-19 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e2u d\u00e0i trong n\u00e3o b\u1ed9?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/biologistjournal.com\/\/vi\/wp-content\/uploads\/shared\/WhatsApp Image 2026-01-07 at 22.58.18.jpeg\" alt=\"COVID-19 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e2u d\u00e0i trong n\u00e3o b\u1ed9?\" class=\"featured-image\" \/><\/p>\n<h1>COVID-19 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e2u d\u00e0i trong n\u00e3o b\u1ed9?<\/h1>\n<p>K\u1ec3 t\u1eeb khi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch b\u1eaft \u0111\u1ea7u, COVID-19 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u1ec1 h\u00f4 h\u1ea5p l\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y virus c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng l\u00e2u d\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u00e3o b\u1ed9, ngay c\u1ea3 sau khi \u0111\u00e3 kh\u1ecfi b\u1ec7nh. Ph\u00e2n t\u00edch s\u00e2u v\u1ec1 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong ch\u1ea5t tr\u1eafng n\u00e3o b\u1ed9 \u1edf nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 kh\u1ecfi cho th\u1ea5y nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i tinh vi nh\u01b0ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3, c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch m\u1ed9t s\u1ed1 r\u1ed1i lo\u1ea1n nh\u1eadn th\u1ee9c v\u00e0 t\u00e2m th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t th\u1ea5y sau khi nhi\u1ec5m b\u1ec7nh.<\/p>\n<p>N\u00e3o b\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o t\u1eeb h\u00e0ng t\u1ef7 s\u1ee3i th\u1ea7n kinh k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c v\u00f9ng kh\u00e1c nhau c\u1ee7a n\u00f3. Nh\u1eefng s\u1ee3i n\u00e0y, \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1ea5t tr\u1eafng, cho ph\u00e9p truy\u1ec1n t\u1ea3i th\u00f4ng tin m\u1ed9t c\u00e1ch nhanh ch\u00f3ng. C\u00e1c k\u1ef9 thu\u1eadt h\u00ecnh \u1ea3nh ti\u00ean ti\u1ebfn, nh\u01b0 ch\u1ee5p c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng t\u1eeb, cho ph\u00e9p nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ee3i n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch \u0111o s\u1ef1 khu\u1ebfch t\u00e1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc b\u00ean trong. \u1ede nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 m\u1eafc COVID-19, c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c quan s\u00e1t th\u1ea5y \u1edf nhi\u1ec1u v\u00f9ng quan tr\u1ecdng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 th\u1ec3 chai, k\u1ebft n\u1ed1i hai b\u00e1n c\u1ea7u n\u00e3o, c\u0169ng nh\u01b0 trong c\u00e1c b\u1ee9c x\u1ea1 \u0111\u1ed3i th\u1ecb v\u00e0 b\u00f3 d\u1ecdc, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tr\u00ed nh\u1edb, s\u1ef1 t\u1eadp trung v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn c\u00e1ch virus x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o h\u1ec7 th\u1ea7n kinh. Hi\u1ec7n nay \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng COVID-19 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e2y nhi\u1ec5m v\u00e0o c\u00e1c t\u1ebf b\u00e0o th\u1ea7n kinh, ho\u1eb7c tr\u1ef1c ti\u1ebfp ho\u1eb7c b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u00edch ho\u1ea1t ph\u1ea3n \u1ee9ng vi\u00eam qu\u00e1 m\u1ee9c. S\u1ef1 vi\u00eam nhi\u1ec5m n\u00e0y, c\u00f9ng v\u1edbi c\u0103ng th\u1eb3ng oxy h\u00f3a m\u00e0 n\u00f3 g\u00e2y ra, c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m h\u1ecfng c\u00e1c s\u1ee3i th\u1ea7n kinh v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a ch\u00fang. H\u1eadu qu\u1ea3 \u0111\u00f4i khi bi\u1ec3u hi\u1ec7n qua c\u00e1c r\u1ed1i lo\u1ea1n tr\u00ed nh\u1edb, kh\u00f3 t\u1eadp trung, m\u1ec7t m\u1ecfi tinh th\u1ea7n t\u0103ng cao, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng tr\u1ea7m c\u1ea3m ho\u1eb7c lo \u00e2u.<\/p>\n<p>C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u cho th\u1ea5y nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong c\u1ea5u tr\u00fac n\u00e3o b\u1ed9 r\u00f5 r\u1ec7t h\u01a1n \u1edf nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua c\u00e1c d\u1ea1ng b\u1ec7nh n\u1eb7ng, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 m\u1eafc b\u1ec7nh nh\u1eb9. V\u00ed d\u1ee5, c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng nh\u01b0 v\u1ecf n\u00e3o \u1ed5 m\u1eaft tr\u00e1n v\u00e0 v\u1ecf n\u00e3o \u0111ai tr\u01b0\u1edbc, \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trong \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh c\u1ea3m x\u00fac v\u00e0 ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh. Nh\u1eefng quan s\u00e1t n\u00e0y cho th\u1ea5y ngay c\u1ea3 m\u1ed9t nhi\u1ec5m tr\u00f9ng nh\u1eb9 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft trong n\u00e3o b\u1ed9, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ee9c kh\u1ecfe tinh th\u1ea7n v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng nh\u1eadn th\u1ee9c trong d\u00e0i h\u1ea1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u00e1ng lo ng\u1ea1i kh\u00e1c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1ea5t kh\u1ee9u gi\u00e1c trong qu\u00e1 tr\u00ecnh nhi\u1ec5m b\u1ec7nh. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng s\u1ef1 m\u1ea5t m\u00e1t n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng n\u00e3o li\u00ean quan \u0111\u1ebfn kh\u1ee9u gi\u00e1c, nh\u01b0 h\u00e0nh kh\u1ee9u gi\u00e1c v\u00e0 v\u00f9ng \u1ed5 m\u1eaft tr\u00e1n. Nh\u1eefng t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 k\u00e9o d\u00e0i l\u00e2u sau khi c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng kh\u00e1c bi\u1ebfn m\u1ea5t, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cu\u1ed9c s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c theo d\u00f5i l\u00e2u d\u00e0i nh\u1eefng b\u1ec7nh nh\u00e2n \u0111\u00e3 m\u1eafc COVID-19, nh\u1eb1m hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 ti\u1ebfn tri\u1ec3n c\u1ee7a nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i trong n\u00e3o b\u1ed9 v\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00fang. Nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y c\u0169ng m\u1edf ra h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ti\u1ec1m t\u00e0ng gi\u1eefa COVID-19 v\u00e0 nguy c\u01a1 gia t\u0103ng c\u00e1c b\u1ec7nh tho\u00e1i h\u00f3a th\u1ea7n kinh, nh\u01b0 b\u1ec7nh Alzheimer, m\u1eb7c d\u00f9 c\u1ea7n th\u00eam nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ec3 x\u00e1c nh\u1eadn gi\u1ea3 thuy\u1ebft n\u00e0y.<\/p>\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, COVID-19 kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf c\u00e1c t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng h\u00f4 h\u1ea5p. \u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn n\u00e3o b\u1ed9, m\u1eb7c d\u00f9 th\u01b0\u1eddng v\u00f4 h\u00ecnh, c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn nh\u1eadn th\u1ee9c, t\u00e2m tr\u1ea1ng v\u00e0 h\u00e0nh vi. Nh\u1eefng k\u1ebft qu\u1ea3 n\u00e0y nh\u1eafc nh\u1edf ch\u00fang ta v\u1ec1 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a vi\u1ec7c xem x\u00e9t c\u00e1c di ch\u1ee9ng th\u1ea7n kinh trong qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u0103m s\u00f3c b\u1ec7nh nh\u00e2n, ngay c\u1ea3 sau khi h\u1ecd \u0111\u00e3 h\u1ed3i ph\u1ee5c ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n<hr>\n<h2>Sources du site<\/h2>\n<h3>Source officielle de l\u2019\u00e9tude<\/h3>\n<p><strong>DOI\u00a0:<\/strong> <a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11682-026-01084-3\" target=\"_blank\">https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11682-026-01084-3<\/a><\/p>\n<p><strong>Titre\u00a0:<\/strong> Brain microstructural alterations in COVID-19: a systematic review of diffusion weighted imaging studies<\/p>\n<p><strong>Revue : <\/strong> Brain Imaging and Behavior<\/p>\n<p><strong>\u00c9diteur : <\/strong> Springer Science and Business Media LLC<\/p>\n<p><strong>Auteurs : <\/strong> Ali Jahanshahi; Soheil Mohammadi; Mohammad Amin Salehi; Mahsa Dolatshahi; Sina Mirakhori; Negin Frounchi; Seyed Sina Zakavi; Hamid Harandi; Hosein Ghasempour; Cyrus A. Raji<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COVID-19 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e2u d\u00e0i trong n\u00e3o b\u1ed9? K\u1ec3 t\u1eeb khi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch b\u1eaft \u0111\u1ea7u, COVID-19 \u0111\u00e3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00e1c tri\u1ec7u ch\u1ee9ng v\u1ec1 h\u00f4 h\u1ea5p l\u00e0 ph\u1ed5 bi\u1ebfn nh\u1ea5t, nh\u01b0ng c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y cho th\u1ea5y virus c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u1ea3nh&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/2026\/03\/18\/covid-19-co-de-lai-dau-vet-lau-dai-trong-nao-bo\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">COVID-19 c\u00f3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e2u d\u00e0i trong n\u00e3o b\u1ed9?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4,2],"tags":[],"class_list":["post-15","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nhan-dao-con-nguoi","category-quoc-te","category-suc-khoe","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions\/16"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/biologistjournal.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}